آسیابهای قدیمی دزفول بیش از ۵۰۰۰ سال قدمت دارد، این آسیابها همگی در ساحل رود دز بنا شده اند. آسیابهای دزفول که به ۱۴ آسیاب می رسند در زمان ساسانیان در غرب شهر و در محله ای به نام “رعنا” ساخته شد تا به نیروی عظیم آب گندمهای طلایی مردم را آسیاب کند و آرد بسازد. در گویش عامیانه مردم دزفول، آسیابهای رعنا خوانده می شوند کلمه رعنا بازمانده شهر روناش است.بناهای باقی مانده در بستر رودخانه دز در محدوده شهر دزفول، بقایای سیستم آبیاری عظیم و دقیقی هستند که در زمانهای نزدیکتر به عنوان آسیاب از آنها بهره گرفته شده است.آسیابهای دزفول در فهرست آثار ملی جای گرفته اند.

روستاى لیوس در ۷۳ کیلومترىشمال شهرستان دزفول با مختصات جغرافیایی ۴۸ درجه و ۴۵ دقیقه طول شرقی و ۳۲ درجه و ۴۵ دقیقه عرض شمالی از توابع دهستان سید ولى الدین بخش سردشت دزفول واقع شده است . على رغم گذشت سالیان زیاد از عمر این روستاى تاریخى در بافت کهن خانه ها هنوز هم شاهد نحوه معیشت ،فرهنگ و سنن ،گویش ، آداب و رسوم و برپایى مراسم مختلف به شیوه کاملاً سنتى می باشیم.
این روستا علاوه بر بافت زیباى تاریخى خانه ها ، داراى جاذبه هاى گردشگرى طبیعى و بکر شامل کوهستانها ،مراتع بسیار زیبا ، باغهاى میوه ، رود خانه، آبشار و … می باشد . که در فصول بهار و پاییز و زمستان به علت آب و هواى مناسب میتواند پذیراى گردشگران زیادى از سراسر جهان باشد.

قلعه امیر بهمن خان صمصمام یکی از بناهای زیبای تاریخی شهرستان دزفول است. نمونه های زیبای آجرکاری این قلعه در نوع خود که برگرفته از معماری آجری دزفول است در نوع خود کم نظیر است.
عه امیر بهمن خان صمصام در ۲۳ کیلومتری شهر دزفول و ۳ کیلومتری روستای علی شلگهی قرار دارد که در گذشته متعلق به شخصی به نام امیر بهمن خان صمصام السلطنه بوده است. این قلعه تا قبل از انقلاب اسلامی به طور کامل سالم بوده و حتی درب و پنجره های این قلعه نیز نصب بوده است اما بعد از آنکه ساکنان قلعه ، این مکان را ترک کرده اند رو به فرسایش رفته.

بدنه بافت قدیم دزفول را خانه ها و بناهایی آجری تشکیل می دهد که صرفنظر از شکل و اندازه از هویتی خاص تبعیت می کنند هویتی آجری با نوع معماری خاص منطقه دزفول ، شهری با زبان آجری . خانه تاریخی تیزنو به شماره ۲۵۷۳ در ردیف آثار ملى ایران به ثبت رسیده و یکی از بزرگترین و زیباترین خانه های محله قلعه است که در ضلع شرقی میدان اصلی این محله واقع شده است. پیکره اصلی خانه متعلق به دوره صفویه است که تغییرات عمده ای در دوره قاجار و اوایل پهلوی به خود دیده است.

حمام کرناسیون (موزه مردم شناسی) که به شماره ۸۴۷۷ در ردیف آثار ملی ایران به ثبت رسیده ، یکی از بناهای زیبای معماری دوره قاجاریه در دزفول در مرکز محله کرناسیون در شمالی ترین قسمت بافت قدیم قرار گرفته است.
مرمت این بنا از سال ۸۲ آغاز شد و در سال ۱۳۸۵ به موزه مردم شناسی دزفول تبدیل گردید.

گزارش تصویری از ساباط باقلیون دزفول
ساباط ها گذرهای سر پوشیده ای هستند که ضمن پیوسگی بیشتر بافت قدیم دزفول باعث خنکی هوا در گرمای تابستان برای عبور را نیز فراهم می کرده اند. این مجموعه ها به دلیل ارزش های معماری و فرهنگی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده اند

مدیر اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری دزفول با اشاره به انجام نخستین فصل کاوش باستانشناسی در تپه های باستانی “بالنجان” این شهرستان گفت: آثار و اشیای تاریخی مهمی مربوط به دوره های پیش از میلاد در این منطقه کشف شد. “غلامعلی باغبان ” یکشنبه در گفت‌و گو با خبرنگار ایرنا افزود: در این کاوشها که از اردیبهشت ماه امسال به مدت ۴۰ روز بطول انجامید زوایای تازه ای از پیشینه تاریخی این منطقه بدست آمد. وی گفت: قدمت آثار کشف شده در این تپه ها به اواخر دوره عیلام تا دوره عیلام میانه ۱۳۰۰ تا ۱۷۰۰ سال پیش از میلاد می رسد.